صفحه اصلی > مقالات > جانورانی که نگهداری آنها جایز است یا جایز نیست

جانورانی که نگهداری آنها جایز است یا جایز نیست

جانورانی که نگهداری آنها جایز است یا جایز نیست

جانورانی که نگهداری آنها جایز است

نگهداری و حفاظت از برخی گونه ها در اسلام جایز شمرده شده است. این نگهداری می تواند به احکام گوناگونی مطرح شود. برخی حکم واجب دارند. مانند جایی که شخص برای گذران زندگی و معیشت خود و خانواده نیازمند پرورش برخی گونه هاست. برخی نیز حکم مستحب دارند. مانند بعضی از پرندگان و گوسفند.

جانوران جایز

گونه هایی نیز مباح می باشند؛ مانند بسیاری از جانوران که به اغراضی مانند تأمین غذا، پوشاک، حفاظت و شکار، تفریح، کشف جرائم و غیره نگهداری می شوند. انواعی از جانوران نیز بنابر عللی جزء مکروهات نگهداری عنوان شده اند. در گفتار حاضر دلائل حلیت و جواز نگهداری بیان می شود.

دلائل و مستندات حلیت نگهداری

اول: روایات

احادیث رسیده از اهل بیت علیهم السلام به چند دسته تقسیم می شوند.

دوم: اقوال فقهی

سوم: اصول و قواعد

اصاله الحل

گفتار دوم: جانورانی که نگهداری آنها جایز نیست

بیان شد که نگهداری جانوران می تواند احکام پنجگانه را دارا باشد. در گفتار قبل وجوب، استحباب و جواز نگهداری برخی گونه ها بیان شد. در این گفتار نیز حرمت نگهداری برخی دیگر از انواع جانوران بیان خواهد شد. سگ، خوک، درندگان و جانوران موذی جزء حیواناتی هستند که نگهداری آنها به دلائلی حرام شمرده شده است.

جانورانی که نگهداری آنها جایز است یا جایز نیست

دلائل و مستندات

اول: روایات

دوم: اقوال فقهی

سوم: قواعد فقهی

لا ضرر

ایذاء الناس

بیان شد که آزار و اذیت رساندن به دیگران امری حرام است و فقهای شیعه به اتفاق هر عمل و قولی را که منجر به ایذاء دیگران شود ممنوع اعلام داشته اند. نگهداری جانوران موذی و درنده باعث آزار دیگران می شود. بنابراین حفظ آنها در خانه و یا هر محیطی که باعث آزار و اذیت شود، محکوم به ممنوعیت است.

لازم به ذکر است نگهداری تا زمانی که منجر به آزار نشده است، نمی تواند حرام باشد. حتی چنانگه گذشت صدق عنوان موذی بر یک جانور، شخصی بوده و نوعی بودن ایذا برای یک جانور ملاک نیست. بدین ترتیب که زمانی می توان موذی بودن یک جانور را پذیرفت که هر شخص فی نفسه جانوری را موذی بداند. اینکه نوع انسان ها در یک جامعه به یک جانور موذی گویند، ملاک برای تشخیص نیست.

حتی اگر ملاک و معیار شناخت موذی، نوعی باشد، در نگهداری چنین چیزی صادق نیست.
چه بسا افرادی که به واسطه علاقه و یا هر انگیزه دیگر جانوری را موذی ندانند
گرچه همان در میان مردم موذی شناخته شود.
شاهد بر این مسئله نگهداری مار و عقرب در آکواریوم توسط عده ای است که با علاقه چنین کاری را انجام می دهند.
البته این همه زمانی می تواند درست باشد که حتی خوف از آسیب و زیان هم در میان نباشد.
چه بسا ترس از درنده و یک موذی نیز جزء مصادیق آزار و اذیت بوده و اخبار وارد شده در منع از آزار دیگران، شامل آن شود.

وظیفه حاکم نیز برخورد با چنین اموری است که امنیت روانی و جسمانی را برای شهروندان ایجاد نماید.

بازم به ذکر است ضمان اتلاف و یا هر ضرری که به واسطه نگهداری این گونه ها ایجاد می شود امری دیگر است که در جای خود بیان خواهد شد.

عدم فائده

فقهای امامیه نگهداری جانوران موذی و درنده و همچنین سگ و خوک را حرام دانسته و دلیل آن را عدم استفاده صحیح دانسته اند.

چهارم: آزار بی دلیل

نگهداری درندگان و جانوران موذی که نوعاً وحشی می باشند، آزاری است که می تواند از جانب آدمی متوجه جانوران شود. بنابر آنچه گفته شد، آزار بی دلیل جانوران نیز از دیدگاه اسلام نامقبول بوده و تنها جایی که می تواند توجیه کننده صحت و درستی حفظ باشد جایی است که حیوان به قصد عقلائی نگهداری شود.

، ،

پیغام شما